De Nationale Libertaire Partij (PNL) eist van president José Antonio Kast dat hij gratie aankondigt voor militairen en politieagenten die zijn veroordeeld voor feiten tijdens de sociale onrust van 2019. Volgens El Mostrador wil de fractie dat dit op de komende 18 oktober gebeurt, de eerste die Kast in La Moneda doorbrengt.
"Ik denk dat het een belangrijk signaal zou zijn als dit op deze datum wordt uitgevoerd", verklaarde parlementslid Hans Marowski, vicevoorzitter van de PNL en fractieleider. Hij voegde eraan toe dat de president "nog een belofte moet nakomen" en dat zij al sinds maart wachten tot hij dat doet.
De PNL, de partij onder leiding van Johannes Kaiser, maakt geen deel uit van de regeringscoalitie. Toch onderhoudt zij rechtstreeks contact met Kast en dringt zij er vanuit de rechterflank herhaaldelijk op aan dat hij zijn beloften nakomt.
De plaatsvervangend fractieleider, Paulina Muñoz, ging verder. "Als de president die beslissing niet wil nemen, laat hij die dan aan ons in het Congres overlaten via het wetsvoorstel voor algemene gratie", zei ze. Ze voegde eraan toe dat haar fractie niet zal aarzelen om "onze helden gratie te verlenen".
De belofte heeft een duidelijk aanwijsbare oorsprong. In maart 2025 verzekerde Kast als kandidaat dat hij gratie zou verlenen aan politieagenten die waren veroordeeld voor feiten die verband hielden met de sociale onrust. Bijna zeven maanden na zijn aantreden is dat nog niet gebeurd.
De druk komt ook vanuit de regeringscoalitie. In augustus ondertekenden 60 parlementsleden van verschillende fracties een brief waarin zij Kast vroegen gratieverlening te overwegen. Onder hen waren Sergio Bobadilla (UDI), Francisco Orrego (RN), Enrique Bassaletti en Valentina Becerra (Republikeinen). Senator Arturo Squella, voorzitter van de Republikeinse Partij, steunt het wetsvoorstel voor algemene gratie van de PNL.
Het ongeduld is niet nieuw. In september zei Kaiser na een ontmoeting met Kast in Cerro Castillo dat hij bij de regering geen bereidheid zag om vooruitgang te boeken.
La Moneda houdt vast aan haar standpunt. Het beoordeelt de verzoeken afzonderlijk en zegt geen termijnen toe. Het heeft evenmin spoedbehandeling toegekend aan het wetsvoorstel voor algemene gratie, dat in juni werd ingediend en nog in de eerste behandelingsfase in de Senaat zit. Tot vrijdagmiddag had de PNL geen antwoord van de regering ontvangen.
Aan de andere kant werken oppositieparlementsleden zoals Gustavo Gatica, Lorena Fries en Emilia Schneider aan een grondwetswijziging om individuele gratie af te schaffen, de bevoegdheid van de president om straffen per persoon om te zetten of te verminderen. Het voorstel, dat in maart werd ingediend, zit eveneens in de eerste behandelingsfase.
Het initiatief herinnert eraan dat rechtse parlementsleden zoals Felipe Kast, Iván Moreira, José García Ruminot en Luciano Cruz-Coke tijdens de regering van Gabriel Boric vergelijkbare hervormingen bepleitten. "Het probleem met individuele gratie is niet wie die verleent, maar dat die bestaat", stelt de tekst.
Ondertussen gebruikt de regering de sociale onrust om de situatie in het land te verklaren. In september zei Kast bij de Verenigde Naties (VN) dat oktober 2019 Chili had gebroken en schreef hij daaraan gevolgen toe voor investeringen, werkgelegenheid en geweld.
Deze week, midden in het debat over de begroting voor 2027, kwam minister van Financiën Jorge Quiroz tegenover christelijke ondernemers op dat idee terug. "We zijn allemaal nog steeds bang door 18 oktober", verklaarde hij, en hij riep hen op hun angst te overwinnen.
De regering spreekt over de sociale onrust, maar heeft niet gezegd of zij gratie zal aankondigen. Het antwoord heeft, als het komt, een datum die de PNL al heeft gemarkeerd: zaterdag 18 oktober, wanneer het zeven jaar geleden is dat de crisis uitbrak.
